DIEN DAN CHINH TRI VIET NAMDau tranh cho Tu do & Dan chu tai Viet Nam Vietnamese Political Forum Fight for Liberty&Democracy in Vietnam Tribune Politique Vietnamienne Lutte pour la Liberte&Democratie au Vietnam
================================================================ VietTUDAN ----------------------------------------------------------------------------QUAN DIEM ================================================================
CHỦ ĐỀ: TRÁCH NHIỆM QUỐC NỘI DỨT BỎ CƠ CHẾ CSVN HIỆN HÀNH
Bài 06:
AI CẬP: ĐƯỜNG ĐI ĐẾN TỰ DO DÂN CHỦ NHIỀU CHƯỚNG NGẠI VÀ DỄ “CHỆCH HƯỚNG“
Giáo sư Tiến sĩ NGUYỄN PHÚC LIÊN, Kinh tê Geneva, 17.02.2011 Web : http://VietTUDAN.net
Ben ALI của Tunisie đã tự động tẩu thoát. Hosni MUBARAK cố thủ tính toán ngồi tại quyền trong một thời gian nữa. Dân chúng Tunisie nhìn thấy những chướng ngại trên con đường đi tới Tự do Dân chủ thực sự nếu những người cũ và dư đảng của Ben ALI giữ trách nhiệm chuyển tiếp chế độ trong “trật tự“. Tại Ai Cập, hai ngày cuối của Hosni MUBARAK cho phép giới bình luận nhận định về những chướng ngại mà cuộc Các h Mạng phải giải quyết với nhiều hy sinh nữa để có thể đạt tới một mức độ Tự do Dân chủ khả dĩ làm yên lòng dân chúng xuống đường trong 18 ngày.
Nhưng dầu sao bức tường thành ngăn chặn con đường xây dựng tương lai đã bị Cách Mạng đánh sập xuống. Ben ALI tẩu thoát, dân Tunixie hô to: “LA TUNISIE EST LIBRE“. Hosni MUBARAK xuống chức, dân Ai Cập giơ cao lá cờ : «EGYPT IS FREE« . Thế giới hoan nghênh sự thành công lớn lao của hai dân tộc đã đạp đổ được hai bức tường ngăn chặn con đường xây dựng TỰ DO (Liberté/ Freedom) tương lai mặc dù vẫn còn những chướng ngại.
Báo Đài đã nói nhiều và quá đẩy đủ về sự thành công của CÁCH MẠNG cho đến giai đoạn mà dân hai nước vui mừng ca vang : « La Tunisie est libre « và « Egypt is free « . Chúng tôi không viết về những diễn tiến Cách Mạng cho đến giai đoạn này nữa vì có viết cũng bằng thừa.
Điều mà chúng tôi muốn phân tích trong bài này là CON ĐƯỜNG NHIỀU CHƯỚNG NGẠI ĐỂ ĐẠT ĐẾN TỰ DO DÂN CHỦ THỰC SỰ. Chúng tôi đã viết trong tuần trước hai bài nói về cái thực chất thúc đẩy làm Cách Mạng và cũng là cái đòi hỏi cụ thể của Cách Mạng. Chúng tôi cũng nhìn thấy những can thiệp của Chính giới quốc tế và của những nhà làm Chính trị trong nước làm cho cuộc Cách Mạng trở thành phức tạp và có thể đi « chệch hướng« , đó là chưa kể những chướng ngại sẵn có trên con đường dài đạt Tự do, Dân chủ đích thực. Bàn về con đường này, chúng tôi đề cập đến những khía cạnh sau đây :
=> Nhận định về hai ngày cuối của TT.Hosni MUBARAK => Con đường đạt Tự do Dân chủ thực sự dễ «chệch hướng« => Con đường còn dài và những chướng ngại sẵn có => Kết luận ngắn : áp dụng bài học cho Việt Nam
Nhận định về hai ngày cuối của TT.Hosni MUBARAK
Chúng tôi theo sát Báo Đài về hai ngày cuối của TT.Hosni MUBARAK : chiều tối thứ Năm 10.02.2011 và chiều thứ Sáu 11.02.2011. Chúng tôi thay đổi ghi lại vào băng nhựa những Thông Tin của Đài Truyền Hình CNN và Đài Truyền Hình EuroNews.
Chiều tối thứ Năm 10.02.2011
Ngay từ buổi chiều 10.02.2011, trên xe về nhà, tôi nghe Radio và biết tin rằng tối nay TT.Hosni MUBARAK sẽ đọc trên Đài Truyền Hình Ai Cập bài diễn văn quan trọng trước quốc dân. Người ta nghĩ đây là bài diễn văn cuối cùng từ chức.
Tối đến dân chúng kéo về Công trường El Tahrir (Le Caire) mỗi lúc mỗi đông. Họ đinh ninh rằng tối nay TT.Hosni MUBARAK sẽ tuyên bố từ chức. Các Đài CNN và EuroNews cũng trưng dẫn nhiều nguồn tin để dự đoán nội dung bài diễn văn từ chức như vậy. Nhưng thời gian chờ đợi bài diễn văn kéo dài bất thường làm nhiều người không đủ kiên nhẫn và bất bình. Nhưng rồi mãi tới khuya, người ta thấy TT.Hosni MUBARAK xuất hiện và mọi người chỉ đợi ông tuyên bố từ chức. Khối người khổng lồ biểu tình lặng yên để chờ đợi. Hai đài CNN và Euro News cũng ngưng bình luận để lắng nghe. Nhưng rồi mãi đến cuối bài diễn văn, vẫn chưa thấy câu ông tuyên bố từ chức mà lại thấy ông tuyên bố : « ông sinh ra tại Ai Cập và muốn chết tại đây « . Oâng giao một số quyền cho Phó Tổng Thống mà chính ông chỉ định. Bài diễn văn chấm dứt. Mọi người bàng hoàng trong một tâm lý bị cắt đứt những hy vọng trong lòng. Khối người biểu tình từ ngưỡng vọng, rồi thất vọng và đi đến nổi xùng.
Đài Euro News mời ba người đến tham dự cuộc bình luận : Chủ nhiệm tờ LE MONDE DIPLOMATIQUE, một Chuyên viên Nghiên cứu về Thế giới A-rập và một nữ Luật sư trẻ thuộc nhóm đối lập của Oâng El Baradei. Chúng tôi lưu ý nhất đến những nhận định vắn gọn, thực tế vào thẳng vấn đề của nữ Luật sư đối lập. Hỏi về tại sao Hosni MUBARAK già 82 tuổi, bệnh hoạn, vẫn cố níu lấy quyền hành, nữ Luật sư trẻ không ngần ngại nhận định :
* MUBARAK và Gia đình còn nhiều tài sản trong nước. Oâng muốn có nhiều thời gian tại quyền để tiêu tán tài sản ra nước ngoài. * Oâng mật vụ Phó Tổng thống được trao quyền làm cuộc chuyển tiếp. Oâng này rất trung thành với Mubarak và không làm phiền toái Mubarak trong việc tiêu tán tài sản.
Tờ báo The Guardian của Anh tuần này cũng cắt nghĩa cùng một ý tưởng như vậy về việc trì hoãn từ chức của TT.Mubarak. Tờ báo viết : « Tài sản chưa chuyển đi cất dấu ở ngoại quốc, chắc còn một số, trong kho, ngân hàng, hay các công ty ở trong nước Ai cập. Việc TT Mubarak trì hoãn ra đi viện lẽ chuyển tiếp chánh quyền suông sẽ êm thấm có thể hiều là hoãn binh chi kế của Ông để “thu vén cuối“. Một số báo cáo cho biết ông Mubarak đã dùng 18 ngày hoãn binh trước khi từ chức để giấu tài sản cá nhân. » Tờ báo còn tiếp : »Ông Gamal Mubarak quản lý một công ty đầu tư tại London và có nghi ngờ công ty này đã giúp chuyển tiền của gia đình tới những nơi bí mật. »
Nữ Luật sư trẻ còn nói thêm rằng nếu Gia đình Mubarak thu tài sản nhiều tỉ như vậy, thì Phó Tổng thống cũng như cánh Tướng Lãnh già cũng phải thu những tiền tỉ. Không phải một mình Mubarak trì hoãn mà còn cả cánh đã cùng chia nhau ăn cướp. Thực vậy, Mubarak không thể ăn một mình mà được ngồi yên trong 30 năm trường. Đây là lẽ đương nhiên. Của bất nhân, nuốt một mình không xuôi. Chủ ăn thì tớ cũng có miếng.
Về việc cùng ăn này, tôi nhớ lại vụ TT.MARCOS. Tháng 3 năm 2000, Oâng Norikata MAMIYA, Chủ tịch Công ty OKINAWA TOSHI RESORT KAIHATSU Co.Ltd., dẫn một phái đoàn sang Geneva cùng với Oâng Norio KAMIYA đại diện Ngân Hàng OKINAWA BANK. Các Oâng trao cho tôi một Giấy Chứng Nhận Vàng thuộc quyền của Bà Loretta ESTRELLA, vợ của Oâng Pedro LAUREL. Oâng này trước đây là Bộ trưởng Phủ Tổng Thống của TT.MARCOS. Họ nhờ tôi kiếm Tài chánh dựa trên Gold Deposit như Collateral. Tôi nói với Oâng Chủ tịch người Nhật là tại sao có nhiều vàng như vậy. Oâng cưới và trả lời : « Tổng Thống có nhiều tiền, thì Bộ trưởng Phủ Tổng thống tất nhiên cũng phải có chứ. »
Chủ Mubarak và bè đảng cùng chia nhau làm giầu đã được Tờ The Guardian khẳng định :
« Báo Anh cho rằng giới quân nhân Ai Cập kiểm soát 15 phần trăm nền kinh tế trị giá 270 tỷ đô la của nước này.
Ngoài các lãnh địa riêng chỉ có các sĩ quan cao cấp hưởng thụ, các thương vụ của giới quân nhân trải rộng từ xuất nhập khẩu, ngân hàng, bảo hiểm, du lịch và nhất là hàng không.
Hãng hàng không quốc gia Ai Cập AirEgypt được cho là "bến đỗ an toàn" của các cựu tướng lĩnh sau khi thôi binh nghiệp. »
Như vậy thời gian làm « Chuyển đổi Chính trị có trật tự « do Phó Tổng thống trách nhiệm hay do Hội đồng Quân lực tối cao cũng là thời gian trì hoãn cho phép « an bài « tài sản.
Chiều thứ Sáu 11.02.2011, ngày cuối cùng của Mubarak
Đêm thứ Năm 10.02.2011, tôi cũng thất vọng như những người biểu tình tại Công trường El Tahrir (Le Caire). Chiều thứ Sáu, tôi lên Biel/Bienne cuối tuần, cách Geneva 150 cây số. Trên xe, Radio báo cho biết là sắp có thông tin quan trọng từ Phó Tổng thống trên Dài Truyền Hình. Đài Radio cũng cho biết là có lẽ TT.Hosni MUBARAK đã rời khỏi Thủ đô Le Caire.
Vừa vào đến nhà tại Biel/Bienne vào khoảng 17g30, mở Truyền Hình, Phó Tổng Thống hiện ra và tuyên bố hai điều : * Tổng Thống Hosni MUBARAK từ chức * Quyền hành được chuyển cho Hội đồng Tối cao Quân Lực. Hội đồng này điều hành việc « Chuyển tiếp Chính trị trong trật tự »
Thế là Hosni Mubarak chấm dứt 30 năm độc tài. Các Đài Truyền Hình chiếu lên hình ảnh vui mừng của dân Ai Cập với những chữ « EGYPT IS FREE « .
Hôm trước Mubarak khẳng định sẽ chết trên đất Ai Cập và bám chặt lấy quyền hành lúc này. Hôm nay ông châm dứt quyền hành độc tài 30 năm và đã ra đi khỏi Le Caire.
Động lực nào đã đưa đến quyết định nhanh chóng ấy ? Tối nhớ lại đêm hôm qua, Đài Euro News chiếu lên hình ảnh một Sĩ quan trẻ Quân đội đã đứng giữa đoàn người biểu tình và công khai đả kích Tướng Không quân Mubarak. Nữ Luật sư trẻ đối lập đã nhận định ngay rằng lớp Sĩ quan trẻ được huấn luyện bởi Hoa kỳ và họ chưa có dịp thâu được tài sản như lớp Sĩ quan già. Họ đứng hẳn về phía dân. Nếu có cuộc Đảo chánh, thì chính lớp Sĩ quan trẻ này sẽ làm đảo chánh chống lại lớp Sĩ quan già.
Hôm nay, tôi suy nghĩ nhân lời nhận định hôm qua của nữ Luật sư trẻ. Có lẽ Bộ Quốc phòng Mỹ, qua lớp Sĩ quan trẻ này làm áp lực lên lớp Sĩ quan già đòi TT.Hosni MUBARAK phải từ chức và trao quyền cho Quân đội.
Con đường đạt Tự do Dân chủ thực sự dễ «chệch hướng«
Nói đến « chệch hướng « thì trước hết phải định rõ động lực nào đã đẩy quần chúng đến Cách Mạng và xét xem việc đòi hỏi của Cách Mạng có được thỏa mãn hay không. Con đường đạt được đòi hỏi có những chướng ngại phải vượt qua ra sao.
Động lực và đòi hỏi của Cách Mạng
Như chúng tôi đã nhắc đi nhắc lại trong các bài viết trước là chúng tôi không muốn gọi đây là cuộc Cách Mạng Hoa Lài cho thơm tho văn vẻ, mà chúng tôi gọi đây là cuộc Cách Mạng DẠ DẦY dù có vẻ quê mùa. Nhưng đó là thực chất, đó là cái động lực chính yếu để quần chúng, không có tới 2 đo-la sống mỗi ngày, đứng lên làm Cách Mạng. Các Đài Truyền Hình và Báo Chí vẫn còn nhắc tới hôm nay rõ rệt rằng 40% dân chúng Ai Cập sống bên dưới mức gọi là nghèo khổ.
Động lực chính yếu đưa đến cuộc nổi dậy có hai điều :
=> Thứ nhất : DẠ DẦY cá nhân đói. Dạ dầy đói thì phải đứng lên đòi quyền sống thân xác, nếu không thì thân xác mình chết. Dạ Dầy là thuộc cá nhân. Không có Dạ Dầy xã hội. Mỗi cá nhân có BỤNG ĐÓI thì tự động đứng lên đòi miếng ăn, chứ không có ai thúc giục gì cá nhân đó cả. Nếu nói điêu ngoa như CSVN rằng đó là «thế lực ngoại lai thúc giục « , thì lấy dùi đục giộng vào họng cho chúng câm đi. Cộng lại những cá nhân mang BỤNG ĐÓI này thì có tới 40% dân chúng => Thứ hai : Khi bụng mình đói mà hàng ngày chứng kiến thiểu số những người cầm quyền cướp bóc trên đầu mình và biển thủ tài sản chung làm của riêng giầu nứt khố, thì tự nhiên lòng HẬN THÙ lớn dần. Người ta gọi đây là HẬN THÙ xã hội. Bụng một cá nhân đói, thì không chuyển sang cho người khác biết được, nhưng lòng HẬN THÙ có thể truyền thông cho nhau. Vì vậy gọi là HẬN THÙ xã hội
Cái BỤNG ĐÓI cá nhân làm cho mỗi người tự động đứng lên. Cái HẬN THÙ xã hội làm cho cả xã hội quy mũi dùi vào nhóm người đã gây ra nguyên cớ của HẬN THÙ
Mang hai động lực chính yếu nổi dậy như vậy, thì đòi hỏi của Cách Mạng là phải thỏa mãn hai cái động lực trên đây, nghĩa là DẠ DẦY cá nhân có đồ ăn và những kẻ tạo ra HẬN THÙ xã hội phải biến đi cho khuất mắt. Chính vì vậy mà dân chúng Tunisie, mặc dầu Ben ALI đã biến đi, lòng HẬN THÙ xã hộiï vẫn đòi hỏi đồng bọn Ben ALI không được lảng vảng vào Chính quyền trước mặt dân. Tại Ai Cập, vì lòng HẬN THÙ xã hội, mà dân chúng nhất thiết đòi Hosni MUBARAK phải từ chức không được trì hõa. Họ không tin tưởng vào Phó Tổng thống, đồ đệ trung thành của Mubarak. Quyền hành lúc này trong tay Quân đội, nhưng sự hiện diện của lớp Sĩ quan già có thể sẽ gây những chướng ngại cho Cách Mạng.
Nếu chúng ta quên đi hai động lực cụ thể này, mà chỉ gọi đây là cuộc đòi hỏi Tự do Dân chủ một cách trừu tượng, thì cuộc Cách Mạng dễ đi « chệch hướng « . Mà dường như Hội đồng Quân lực Tối cao vô tình hay hữu ý mà chỉ nói đến « Chuyển tiếp Chính trị trong trật tự« sang những phạm trù trừu tượng Tự do Dân chủ. Chương trình chuyển tiếp của Hội đồng Quân lực là Bãi bỏ Quốc Hội hiện hành, Sửa đổi Hiến pháp, Tổ chức Bầu cử Tự do. Những việc làm này không trực tiếp thỏa mãn đòi hỏi cụ thể và căn bản của Cách Mạng là chuyển cái Bụng ĐÓI của dân nghèo thành Bụng NO. Dân nghèo đói bụng có lẽ không quan tâm đến việc bải bỏ Quốc Hội hay Bầu cử Tổng thống bởi vì họ có bao giờ hy vọng ra để tranh cử Nghị viên Quốc Hội hay Tổng thống đâu. Đó là việc làm chuyển tiếp cho tầng lớp làm Chính trị với Bụng đã NO đủ.
Tự do Dân chủ thực sự
Nếu quên đi cái động lực căn bản là DẠ DẦY để chỉ nhắc tới Tự do Dân chủ, thì cũng phải định rõ cái Tự do Dân chủ thực sự chứ đừng lấy những phạm trù trừu tượng để phủ mêng mang lên đầu dân mà chính dân không cảm thấy Tự do Dân chủ nằm đích thực ở chỗ nào.
Chúng tôi thường nói rằng muốn thấy mình có Tự do thực sự thì mình phải có điều kiện độc lập để quyết làm hay không làm một điều gì. Nói đến điều kiện độc lập, trước tiên phải nói đến điều kiện Kinh tế. Bàn về điểm này, chúng tôi thường lấy tỉ dụ một Công ty Kinh tế. Một Công ty Kinh tế luôn luôn phải đặt nặng vấn đề tạo TỰ LẬP TÀI CHÁNH (Autonomie financìere). Khi không có tự lập tài chánh, thì Công ty không có độc lập để quyết định Mục đích và những Chương trình hoạt động. Khi Công ty chứa đầy những Tín dụng Ngân Hàng, thì khó lòng quyết định độc lập cách sinh hoạt được.
Cũng vậy, một cá nhân nghèo khổ, BỤNG ĐÓI veo, thì khó lòng có độc lập, Tự do nói thẳng thắn trước một người giầu mà mình muốn cậy nhờ họ giúp đỡ. Câu nói “Cái khó bó cái Khôn “là trong ý nghĩa mất Tự do và Độc lập khi phải phát biểu ra trung thực với cái Khôn mà mình thấy tỏ tường.
Tại Geneva, tôi có gặp một ít người Việt làm tại Liên Hiệp Quốc. Trước một số vấn đề trái khoáy liên hệ đến CSVN, tôi đề nghị họ lên tiếng, nhưng họ không dám làm vì sợ động chạm đến việc làm tại Liên Hiệp quốc. Họ mất độc lập và mất Tự do luôn.
Chúng tôi cũng có thể trưng dẫn chứng cớ Lịch sử Tự do, Dân chủ và Độc lập khi mà điều kiện Kinh tế để thực hiện chưa được sửa soạn cho đủ. Phong trào các Thuộc địa đứng lên dành Độc Lập như đồng loạt xẩy ra tại Á châu, Phi châu và Nam Mỹ. Những cuộc nổi dậy này được hướng dẫn bởi những nhà Trí thức đã được hấp thụ những phạm trù cao đẹp Tự do, Dân chủ, Độc lập từ những Đại Học nổi danh ở Mẫu quốc như Sorbonne, Oxford, Cambridge. Sau khi du học, họ trở về Thuộc địa và hướng dẫn cuộc nổi dậy dành Độc Lập. Dành lại Độc Lập rồi, một Chính quyền DÂN SỰ được thiết lập và chuyển đạt cho dân chúng Lý tưởng Tự do, Dân chủ và Độc Lập như họ đã được hấp thụ tại những Đại Học long danh Tây phương. Các nhà Sử học quan sát thấy sau một thời gian trung bình chừng 5 năm, những cuộc Đảo chính do Quân đội đứng lên lật đổ Chính quyền Dân sự để thiết lập Chính quyền Quân sự và nối lại liên hệ với Mẫu quốc đã dành Độc Lập cho Thuộc địa trước đây. Lý do của thay đổi đồng loạt này là những phạm trù Tự do, Dân chủ và Độc lập được mang về mà chưa sửa soạn điều kiện Kinh tế khả dĩ cho phép thực hiện.
Vì vậy vấn đề Tự do Dân chủ thực sự phải có điều kiện độc lập về Kinh tế. Chính vì vậy, nếu chỉ nói Tự do Dân chủ trừu tượng mà không lo trước hết về cái BỤNG ĐÓI của người dân để họ có độc lập về cuộc sống, thì chính họ cũng khó lòng thực hiện Tự do Dân chủ thực sự.
Nếu thực tình muốn cho người dân có được Tự do Dân chủ thực sự, thì phải làm cho họ có điều kiện tương đối độc lập về cuộc sống vật chất. Quan tâm đến điều này trước tiên, chúng ta mới đi đúng nguyện vọng của Cách Mạng, nghĩa là không sử dung những phạm trù Tự do Dân chủ trừu tượng mà làm “chệch hướng “ Cách Mạng.
Tính toán Chính trị quốc tế dễ làm “chệc hướng “ thêm
Người dân Ai Cập đứng lên làm Cách Mạng là tự họ và cho, không bị xúi giục bởi hay phục vụ cho một quyền lợi nào ngoại quốc. Nhưng Ai Cập lại nằm ở một vị trí đặc biệt căng thẳng giữa của Trung đông và va chạm Hồi giáo với Tây phương. Giới Chính trị quốc tế tính toán quyền lới cho nước mình hay cho khối của mình. Họ tìm giải quyết những vấn đề khác với những động lực chính làm quần chúng Ai Cập nổi dậy. Thậm chí những vấn đề này còn phải bắt dân Ai Cập phải hy sinh cực khổ nữa. Thực vậy, Hoa kỳ và Liên Âu quên đi động lực chính nổi dậy của quần chúng Ai Cập, mà chỉ quan tâm chính yếu đến những việc bảo vệ cho chính mình như sau :
* Lo sợ những thay đổi thất lợi chuyên chở qua Kênh Suez * Lo sợ thay đổi chính sách của Ai Cập đối với Do Thái mà mình bảo vệ * Lo sợ một Chính quyền theo Hồi giáo kiểu Iran tại Ai Cập
Chính vì những lo sợ này mà Hoa kỳ và Liên Âu không tích cực đi vào những giải quyết căn bản cho cuộc Cách Mạng Dạ Dầy của quần chúng Ai Cập. Thậm chí Liên Âu và Hoa kỳ có thể vẫn duy trì những chế độ độc tài để giữ « Trật Tự « , nghĩa là kềm kẹp dân chúng, nhất là Hồi Giáo, không chống lại mình.
Chủ trương ích kỷ này của Liên Âu và Hoa kỳ tất nhiên không giải quyết động lực chính yếu và chính đáng của quần chúng nổi dậy là DẠ DẦY và HẬN THÙ đối với kẻ bóc lột. Khi động lực chính yếu hiện nay của dân chúng không được giải quyết cụ thể, mà chỉ dùng những mỹ từ trừu tượng để bao che chủ trương ích kỷ của mình, thì cái « Trật Tự « chỉ là tạm thời.
Những tính toán quyền lợi cho Chính trị quốc tế dễ khiến cuộc Cách Mạng đi “chệch hướng “, nghĩa là dân chúng Ai Cập phải cực nhọc nữa trên đường tiến đúng theo Mục đích mà động lực Cách Mạng đã thúc đẩy họ đứng lên trong đổ máu.
Con đường còn dài và những chướng ngại sẵn có
Hội đồng Quân lực Tối cao của Ai Cập giữ nhiệm vụ “Chuyển tiếp Chính trị trong trật tự“ để gọi là Thể chế Tự do Dân chủ, có thể đẩy mau chóng từ nay đến tháng 9. Nhưng đó là Tự do Dân chủ với những phạm trù trừu tượng mà quần chúng đói nghèo khó được hưởng cụ thể.
Con đường thực hiện Tự do Dân chủ thực sự còn dài bởi lẽ những điều kiện để thực hiện Tự do Dân chủ thực sự thuộc phạm vi Kinh tế không thể một sớm một chiều mà tạo ra được. Tuy dài, nhưng phải bắt đầu ngay để, với kiên nhẫn, mà dân tuần tự đi tới. Điều mà chúng tôi thấy lo ngại cho con đường dài này của Ai Cập, đó là những chướng ngại phải vượt qua không dễ dàng. Những chướng ngại này thuộc lãnh vực Kinh tế.
=> Chướng ngại thứ nhất: Đó là nền Kinh tế Ai Cập trải qua một thời kỳ dài mà tài sản quy tụ vào một thiểu số giầu nứt khố. Tài sản quy tụ vào Gia đình Mubarak, lớp Tướng tá già thân cận và những người thuộc đảng của Mubarak. Còn dân chúng, 40%, sống bên dưới mức nghèo khổ. Làm thế nào việc phân phối tài sản dân dần bớt hố sâu giầu nghèo từ hai thái cực.
=> Chướng ngại thứ hai: Lãnh đạo quyền lực Quốc gia hiện giờ là trong tây Quân lực mà lớp Sĩ quan lớn tuổi nắm những lãnh vực sinh hoạt Kinh tế chính như Tờ The Guardian của Anh viết:
« Báo Anh cho rằng giới quân nhân Ai Cập kiểm soát 15 phần trăm nền kinh tế trị giá 270 tỷ đô la của nước này.
Ngoài các lãnh địa riêng chỉ có các sĩ quan cao cấp hưởng thụ, các thương vụ của giới quân nhân trải rộng từ xuất nhập khẩu, ngân hàng, bảo hiểm, du lịch và nhất là hàng không.
Hãng hàng không quốc gia Ai Cập AirEgypt được cho là "bến đỗ an toàn" của các cựu tướng lĩnh sau khi thôi binh nghiệp. »
Các Lãnh đạo quân đội có thể vì bảo vệ quyền lợi Kinh tế của mình mà xen lấn giữ luôn quyền lực Chính trị, không tạo điều kiện cho dân thực hiện cụ thể Tự do Dân chủ.
=> Chướng ngại thứ ba: những nhà đầu tư nước ngoài rất thích làm việc với những chế độ độc tài nhận tham nhũng. Chỉ cần cho tham nhũng đỡ tốn kém, tư bản ngoại lai sử dụng độc tài để bịt miệng và khai thách nhân lực cũng như tài nguyên của quốc gia. Theo Đài Euro News mà chúng tôi đã viết tuần trước, thì Mubarak đã thu vào cho mình tới 20% lợi nhuận đối với những nhà đầu tư nước ngoài vào khai thác tại Ai Cập, nhất là về ngành du lịch. Nếu có Tự do Dân chủ thực sự cho dân, việc tư bản ngoại lai vào đầu tư có thể giảm dần.
Những chướng ngại trên đây là những cản trở lớn nhất làm kéo dài thời gian thực hiện Tự do Dân chủ thực sự tại Ai Cập với 40% dân số sống dưới mức nghèo khổ. Các Đài Truyền Hình hôm nay nói nhiều về những vấn đề Xã hội hơn là Chính trị.
Kết luận: áp dụng bài học cho Việt Nam
Trước Đại Hội đảng kỳ XI vừa rồi, chúng tôi đã quyết định không thèm đọc về những dàn xếp nhân sự trong giới Lãnh đạo đảng và nhà nước CSVN nữa bởi vì nhóm kẻ cướp này vẫn cố thủ giữ lấy chủ trương độc tài Chính trị nắm độc quyền Kinh tế. Đó là một cái Cơ chế mà chúng tôi ví như một đống phân để giòi Tham Nhũng Lãng Phí sinh ra và hoành hành. Con giòi nào cũng giống con giòi nào, thì khỏi cần phải mất giờ xem con giòi này làm Tổng bí thư, con kia làm Chủ tịch hay Thủ tướng.
Một cái Cơ chế cho độc tài Chính trị nắm độc quyền Kinh tế là một tuyên bố công khai trơ trẽn rằng đảng CSVN là “quân ăn cướp ngày” không còn một chút liêm xỉ xấu hổ gì cả. Chúng sẽ tiếp tục bóc lột dân chúng cho đến nghèo kiết xác, tiếp tục ăn cướp tài sản quốc gia làm của riêng giầu nứt khố. Dân chúng mang DẠ DẦY rỗng với lòng HẬN THÙ đã tích lũy tại Việt Nam còn lâu hơn Ai Cập. Bài học cương quyết đi tới cùng của dân Tunisie và dân Ai Cập cho chúng ta phải có thái độ dứt khoát với đảng CSVN:
=> Không có Hòa Hợp Hòa Giải như một số người làm chính trị xôi thịt tại Hải ngoại hô hào để mong hớp được chút bánh rơi rụng do CSVN thẩy xuống.
=> Không có “đối thoại“ như một số Lãnh đạo Tôn giáo giả hình ngụy biện để tòng phạm với tội ác CSVN
=> Thâu hồi lại cho dân những tài sản, đất đai, nhà cửa mà đảng đã ăn cướp bẩn thỉu
=> Săn lùng những tài sản mà chúng chuyển ra nước ngoài cất giữ để phục hồi lại cho Việt Nam.
=> Không để chúng đứng chung trong tiến trình xây dựng Tự do Dân chủ thực sự cho dân bởi vì lịch sử đảo điên tráo trở phản bội của chúng đã có từ thời Hồ Chính Minh.
=> Dân Việt đứng lên làm Cách Mạng DỨT BỎ Cơ chế CSVN hiện hành phải cứng rắn gạt bỏ những tính toán Chính trị quốc tế. Việt Nam cũng đứng ở vị trí tính toán Chính trị quốc tế như Ai cập. Mỹ tính toán quyền lợi cho dân họ. Tầu tính toán quyền lợi cho dân Tầu. Không ai thương sót số phận của Dân mình bằng chính mình thương mình. Tự tin ở mình và tự mình đấu tranh cho chính mình, đừng để tính toán Chính trị quốc tế làm “chệch hướng“ cuộc Cách Mạng của Dân tộc Việt Nam.
Những điểm cương quyết như trên có nghĩa là phải quét sạch ngay từ lúc đầu những chướng ngại trên con đường dân tộc xây dựng Tự do và Dân chủ thực sự.
Giáo sư Tiến sĩ NGUYỄN PHÚC LIÊN, Kinh tế Geneva, 17.02.2011 Web: http://VietTUDAN.net
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx GIU LAI NHUNG BAI QUAN DIEM TRUOC DE CHUYEN VAO PHAN LUU TRU=====> *****************************************************************************************************
CHỦ ĐỀ: DÂN CHỦ HÓA KINH TẾ:
Bài 05:
TRUNG QUỐC XUỐNG NƯỚC VÌ LO SỢ CHIẾN TRANH THƯƠNG MẠI
Giáo sư Tiến sĩ NGUYỄN PHÚC LIÊN, Kinh tế UNICODE: http://viettudan.net Geneva, 11.03.2010
Đầu tuần này, 08.03.2010, giới Tài chánh có những ngạc nhiên và nghi ngờ về thái độ của Trung quốc trước áp lực Tiền tệ và Thương mại Quốc tế, nhất là Hoa kỳ và Liên Aâu. Đài RFI (Radio France Internationale) phỏng vấn chúng tôi ngay chiều 08.03.2010 về thái độ này của Trung quốc. Thực vậy, trong cuộc Họp báo thứ Bẩy 06.03.2010, những lời tuyên bố của Chu Tiểu Xuyên, Thống đốc Ngân Hàng Trung ương Trung quốc, về khả năng tăng tỷ giá đồng Nhân Dân Tệ (Yuan)/Đo-la không đi theo những tuyên bố cứng nhắc của Thủ tướng Oân Gia Bảo trước đó rằng Trung quốc không nhượng bộ đối với bất cứ áp lực nào từ nước ngòai về tỷ giá Yuan/Đo-la. Trong khi ấy, cũng trong cuộc Họp báo ngày hôm sau, Chúa nhật 07.03.210, Dương Khiết Trì, Ngọai trưởng Trung quốc, nhắc ra những căng thẳng hiện nay giữa Hoa kỳ và Trung quốc với những vụ như : (i) Hoa kỳ bán vũ khí cho Đài Loan mà Trung cộng vẫn coi là một Tỉnh của mình, (ii) Hoa kỳ gặp Đức Đạt Lai Lạ Ma mà Trung quốc luôn luôn coi là người khuấy động mọi nơi nhằm tách Tây Tạng ra khỏi lãnh thổ Trung quốc, (iii) Trung quốc chủ trương không trừng phạt về nguyên tử đối với Iran, một nước cung cấp dầu lửa, đứng hàng thứ ba, cho Trung quốc.
Đài RFI hỏi tôi câu cuối cùng là nếu Trung quốc chỉ hứa lần hồi, có thể để đánh lừa, thì liệu có thể xẩy ra một cuộc Chiến tranh Thương mại hay không ? Hỏi bất ngờ như vậy, tôi không dám khẳng định liền.
Hôm nay, trước khi viết bài này, tôi đọc thêm một số bài mà chính tôi đã viết trước đây về thái độ sợ sệt của Trung quốc đối với việc Che Chở Mậu dịch ngay trong những lần họp Davos, trong những dịp nhóm lại G20 và nhất là kiểm điểm lại 66 biện pháp Che Chở Mậu dịch mà các nước đã đưa ra, rồi nhớ rõ lại lời báo động gần đây nhất của ông LAMY, Tổng Giám đốc WTO, rằng lượng Mậu dịch Thế giới trong năm 2009 giảm 12%, một việc tụt dốc chưa từng có kể từ 20 năm nay.
Đọc lại những phân tích về tình trạng tụt dốc Mậu dịch Thế giới, tôi hiểu rằng nếu Trung quốc vẩn ương ngạnh tính tóan lừa đảo Thế giới, thì một cuộc Chiến tranh Thương mại rất có thể xẩy ra mà Trung quốc sẽ là nạn nhân. Có thể viễn tượng Chiến tranh Thương mại này đã làm cho Trung quốc phải tuyên bố như cuối tuần vừa rồi.
Chúng tôi đề cập những khía cạnh sau đây:
=> Những gian giảo Thương mại của TQ làm Thế giới bực mình và có biện pháp
=> Hoa kỳ bầy tỏ công khai thái độ cứng rắn
=> Phân tích thái độ xuống nước của Trung quốc
=> Trung cộng là nạn nhân của Chiến tranh Thương mại
Những gian giảo Thương mại của TQ làm Thế giới bực mình và có biện pháp
Việc gian giảo trong phẩm chất hàng hóa đã làm thương hiệu MADE IN CHINA giảm xuống khiến Trung quốc phải dùng Tài chánh trợ lực để bán hàng hóa tại những nước nghèo. Những hàng độc hại sẽ mang ảnh hưởng xấu cho sức khỏe dân nghèo trong dài hạn.
Trong nội địa Trung quốc
Nhà Nước Trung quốc đã áp dụng việc khai thác nhân công từ nông thôn một cách phi nhân bản. Những nhân công du mục này bị bóc lột. Chế độ hộ khẩu đã tước đọat quyền cư ngụ của những nhân công du mục không được trở thành những người thuộc thành thị để có thể được hưởng những quyền lợi khi đến các thành thị làm việc. Kinh tế Trung quốc tập trung vào những thành thị ven biển. Những nông dân từ nội địa ra thành thị làm công nhân và bị bóc lột sức lao động, không có những quyền lợi được hưởng của người cư ngụ tại thành thị. Những hiệu quả Kinh tế/Thương mại dành cho nhóm đảng Mafia Cộng sản và những dân thành thị được ưu đãi.
Tờ Financial Times ngày 09.03.2010, trang 10, viết về hiệu quả Kinh tế/Thương mại Trung quốc như sau: “It is absurd that a poor country (national income per capita was some $3,000 las year) should be devoting its human and physical resources to producing gadgets for the enjoyment of consumers elsewhere when ordinary Chinese are not reaping the fruits from this effort. A large part of proceeds is instead saved and recycled into lending to rich western countries” (Thật là phi lý một nước nghèo (thu nhập quốc gia theo vốn là khỏang $3,000 năm ngóai) đã hy sinh nguồn nhân lực và vật chất để sản xuất những lọai hàng nhất thời mua vui cho những khách tiêu thụ nơi khác trong khi ấy những người Trung quốc bình thường không được hưởng những thành quả từ sự cố gắng ấy. Một số lớn những thu nhập được tiết kiệm và chuyển thành những vốn cho những nước giầu Tây phương vay).
Những người tiêu thụ tại những nước giầu bắt đầu ngượng ngùng và khó chịu khi tiêu thụ hững hàng này từ sự bóc lột vô nhân bản.
Tại những nước trong vùng Á châu
Ngòai việc bóc lột nhân công như trên vừa nói, Trung quốc còn xử dụng tỷ giá hối đoái thấp của đồng Yuan để làm cho hàng hóa rẻ thêm nữa nhằm tăng cường xuất cảng. Những nước nghèo Á châu cũng làm việc cho xuất cảng và sản xuất những hàng hóa tương tự như Trung quốc. Việc tràn lan những hàng hóa rẻ tiền Trung quốc sang các nước nghèo Á châu giết chết sản xuất của những nước nghèo này. Đồng thời tỷ giá thấp đối với đồng Đo-la còn làm tăng thêm cạnh tranh của hàng Trung quốc đối với những nước nghèo chung quanh khi xuất cảng hàng hóa sang Tây phương liên hệ đến thanh khỏan Đo-la. Việc Trung quốc cố thủ giữ tỷ giá hạ đồng Yuan là lý do chính đang gây bực tức tại các nước Á châu khiến những nước chính trong khối ASEAN yêu cầu hõan lại việc áp dụng Tự do Mậu dịch giữa Trung quốc—Asean, theo ký kết nguyên tắc, bắt đầu được thi hành từ năm nay 2010. Ngòai ra Trung quốc còn xử dụng USD.45 tỉ cho những nước nghèo Á dông để thiết lập những cơ sở phân phối hàng, thậm chí cho hối lộ để đầu cơ. Thái độ nghi ngại của ASEAN là tất nhiên. Những nước Á châu như Nam Dương, Mã Lai, Thái Lan, Việt Nam... đã quá am tường tính cách làm ăn của người Trung quốc.
Tại những nước Phi châu
Trung quốc xử dụng USD.42 tỉ cho một số nước Phi châu. Tại vùng này, Aâu châu đã lên tiếng gọi đây là chủ trương Tân thuộc địa của Trung quốc. Những nước Phi châu đã là cựu thuộc địa của Anh, Pháp, Bồ Đào Nha... Lục địa cổ Aâu châu cần nguyên vật liệu từ Phi châu. Cách đây chừng 25 năm, Mỹ đã có nhũng đụng độ với Pháp về quyền lợi dầu lửa tại vùng Vịnh Guinée. Mỹ cũng đành phải nhượng bộ với những cựu Thực dân Pháp lâu đời ở vùng này.
Trung quốc dễ xử dụng khí giới tiền bạc để hối lộ những chính phủ để lấy nhượng địa, tài nguyên cũng như mở những đầu cầu xuất cảng hàng hóa rẻ tiền, độc hại. Tình trạng hối lộ đã bị quốc tế công kích. Thực vậy, chính trong cuộc họp báo Chúa nhật ngày 07.03.2010 tại Bắc kinh, Dương Khiết Trì (Yang Jiechi), Ngọai trưởng Trung quốc, đã phải lên tiếng chống đỡ đối với những công kích quốc tế. Ký giả Geoff DYER từ Bắc kinh viết: “Mr.Yang also rejected criticism that China’s economic ties with Africa were encouraging more corruption and hurting labour conditions. Some people are not happy to see the development of China-Africa relations“. (Oâng Dương chối bỏ lời công kích rằng sự kết nối kinh tế của Trung quốc với Phi châu đã cổ võ tham nhũng và làm thiệt hại những điều kiện lao động. Một số người không hài lòng về việc mở rộng những liên hệ Trung quốc—Phi châu) (Financial Times 08.03.2010, p.2).
Thị trường Liên Aâu và Hoa kỳ
Đây là hai Thị trường tiêu thụ chính yếu. Từ năm 2001, khi Trung quốc nhập WTO, hàng Trung quốc, nhất là hàng may mặc, hàng da dầy, đồ chơi trẻ em, thực phẩm... lan tràn hai Thị trường này.
Trước khi xẩy ra cuộc Khủng hỏang Tài chánh/Kinh tế, Liên Aâu và Hoa kỳ, vì hy vọng bán máy móc, những thiết bị kỹ nghệ cho Trung quốc, nên có những thả lỏng. Nhưng dần dần, nhất là trong cuộc Khủng hỏang, Liên Aâu và Hoa kỳ bắt đầu thắt chặt việc nhập cảng từ Trung quốc, cụ thể là những hàng hóa sau đây:
=> Kiểm sóat chặt chẽ và từ chối những hàng mang độc hại
=> Liên Aâu tăng thuế nhập đối với hàng may mặc và da dầy
=> Mỹ tăng thuế nhập lốp xe hơi
=> Những nước Đông Aâu và một số nước vùng Địa Trung hải bị canh tranh rất thiệt hại bởi hàng Trung quốc, nhất là hàng tiểu công nghệ.
Hoa kỳ bầy tỏ công khai thái độ cứng rắn
Từ thời TT.BUSH, vấn đề Trung quốc cố thủ xử dụng tỷ giá thấp của đồng Yuan làm lợi khí cạnh tranh thương mại đã được Hoa kỳ yêu cầu Trung quốc hủy bỏ.
Nếu trong chuyến viếng thăm Trung quốc của TT.OBAMA, thái độ của Hoa kỳ chỉ dừng ở lới khuyên nhẹ nhàng, thì trong những thời gian gần đây, Chính quyền Obama đã công khai bầy tỏ thái độ cứng rắn.
Các Ký giả Andrew BATSON, Terence POON, Shai OSTER, đã viết: “Mr.Obama told Democratic Senators earlier this year that he will “get much tougher” with China on trade issues, including the currency. The US Treasury in April called China a “currency manipulator” (Oâng Obama đã nói với những Thượng nghị sĩ Dân chủ, dịp đầu năm nay, rằng ông sẽ “cứng rắn thực sự” đối với Trung quốc về những vấn đề thương mại, gồm cả vấn đề tiền tệ. Bộ trưởng Ngân khố, tháng tư vừa rồi, đã gọi Trung quốc là người “mưu mẹo xử dụng tiền tệ”. (The Wall Street Journal 08.03.2010, p.10).
Thái độ cứng rắn này còn được tỏ lộ trong những quyết định sau đây:
=> Quyết định bán khí giới trị giá USD.6 tỉ cho Đài Loan mà Trung quốc coi là việc vi phạm chủ quyền của mình. Trung quốc vẫn coi Đài Loan là một Tỉnh thuộc chủ quyền Trung quốc.
=> TT.Obama quyết định gặp Đức Đạt Lai Lạt Ma mà Trung quốc coi là người phản lọan muốn tách rời Tây Tạng ra khỏi lãnh thổ Trung quốc. Hoa kỳ đã tiếp đón người thù địch của Trung quốc.
=> Đối với vấn đề nguyên tử Iran, Hoa kỳ nhất quyết đặt những trừng phạt. Những trừng phạt này động chạm đến quyền lợi dầu lửa của Trung quốc. Iran là nước quan trọng thứ ba về việc cung cấp dầu lửa cho Trung quốc.
Những sự việc trên đây cho thấy sự căng thẳng giữa hai nước Mỹ và Trung quốc. Những căng thẳng này có thể dược đàm phán dàn hòa. Nhưng điều tối quan hệ đối với Trung quốc là vấn đề làm ăn Kinh tế. Sự căng thẳng này có thể dẫn tới tình trạng Che chở Mậu dịch gay gắt mà Trung quốc đã ngại sợ từ lâu: từ những cuộc họp Davos, từ những nhóm lại của G20 mà Trung quốc luôn luôn kêu gọi tự do mậu dịch. Che Chở Kinh tế/Thương mại đã trở thành như con ma ám ảnh trong đầu óc của Trung quốc.
Ban Biên Tập Nhật Báo New York Times ngày 13 tháng 12 năm 2010 đã phác họa cái viễn tượng con ma Che Chở Kinh tế/ Thương mại đang rình rập mà nếu Trung quốc cứ ngoan cố, nó sẽ hiện ra (http://www.nytimes. com/2010/ 01/12/opinion/ 12tue1.html):
“Nền kinh tế của Trung Quốc có kết quả trong vòng 20 năm qua bằng cách mở cửa cho đầu tư từ nước ngoài và kềm giá đồng Quan (so với đồng Mỹ kim), họ đã phát triển nhờ vào sức tiêu thụ của các nước phát triển.
Nhưng đồng thời chính sách này đã mang đến nhiều yếu kém cho nền kinh tế toàn cầu. Nếu Bắc Kinh tiếp tục đường lối nói trên thì nhiều nước sẽ phải dùng đến biện pháp duy nhất là bảo hộ mậu dịch nhằm ngăn chận hàng hoá giá rẻ giả tạo từ Trung Quốc. Cuộc chiến mậu dịch một khi xảy ra rất khó kiểm soát, sẽ ảnh hưởng đến xuất cảng của mọi quốc gia và chận đứng phát triển nơi nơi.
Hàng hoá Trung Quốc đổ ào ạt ra thế giới đã đè bẹp các nhà sản xuất tại các nước đang phát triển. Việc này nếu đã tệ hại khi nền kinh tế thế giới còn phồn thịnh thì lại càng nguy hiểm hơn trong giai đoạn suy thoái hiện tại. Trong nhiều quốc gia các gói kích cầu đã không đạt được tác dụng vì tiền của chính phủ đầu tư rơi một phần nhằm mua đồ giá rẻ từ Trung Quốc nên không tạo công tạo được công ăn việc làm trong nước.
Sau khi thả nổi đồng Yuan tăng giá dần trong vòng ba năm, Bắc Kinh từ mùa hè năm 2008 đã siết đồng Nhân Dân Tuệ theo giá trị Mỹ Kim và trụt xuống so với Euro và tiền Yen, tạo áp lực nặng nề đến Âu Châu và Nhật Bản.
Chính sách “làm nghèo các nước lân bang” của Bắc Kinh khiến nền kinh tế thế giới khó phục hồi. Khi các gói kích cầu chấm dứt thì các nước sẽ phải dựa vào xuất cảng để phát triễn trong hoàn cảnh dân chúng trong nước cắt giảm chi tiêu, nhưng xuất cảng sẽ khó hơn nếu hàng hoá Trung Quốc tiếp tục đổ ồ ạt với giá rẻ mạt. Cán cân mậu dịch nghiên về Trung Quốc rõ rệt từ tháng 12-2009 sau khi sút giảm trong vòng 1 năm, và dự đoán sẽ nhảy vọt trong năm 2010.
Bắc Kinh có thể chọn lựa các chính sách lành mạnh hơn, chẳng hạn như dùng trử lượng ngoại tệ khổng lồ vào các chương trình xã hội: bảo hiểm sức khoẻ, giáo dục và lương bổng hưu trí nhằm nâng cao đời sống dân chúng.
Bắc Kinh chắc hẳn sẽ phải đối phó với biện pháp giới hạn mậu dịch nếu tiếp tục kềm giá đồng Quan. Chính quyền Obama đã phải nhượng bộ áp lực trong nước và tăng thuế lên vỏ xe hơi và ống sắt nhập cảng từ Trung Quốc. Quốc Hội Mỹ giờ này vẫn im lặng nhưng ngườì ta có thể cảm nhận tâm lý trả đủa tăng dần mọi nơi.
Ấn Độ đã nộp một chồng hồ sơ tố cáo các vi phạm mậu dịch tự do của Trung Quốc. Diễn Đàn Hợp Tác Mậu Dịch Á Châu – Thái Bình Dương mới đây kêu gọi “thả nổi giá biểu tiền tệ theo thị trường”, ý muốn ám chỉ chính sách siết giá đồng Yuan của Bắc Kinh.
Một trận chiến mậu dịch với Trung Quốc sẽ tác hại không lường và ảnh hưởng lan rộng toàn cầu. Tự chế là cần thiết, nhưng chúng tôi (Ban Biên Tập Báo New York Times) e rằng không ai có thể chờ đợi lâu hơn nữa vào Bắc Kinh thay đổi chính sách của họ“.
Ngày 14.01.2010, dưới đầu đề GIAN GIẢO KINH TẾ/THƯƠNG MAI TQ LÀM THẾ GIỚI BỰC TỨC VÀ CÓ BIỆN PHÁP, sau khi liệt kê ra những tính tóan gian trá Kinh tế/Thương mại, chúng tôi đã viết đọan kết luận như sau:
Tại cuộc Họp tại Luân Đôn của G20 đầu tháng tư 2009, vấn đề cấp bách cho G20 là Che Chở Kinh tế (Protectionism).
Chính những quốc gia thuộc G20 đã tự động lấy những Biện pháp Che Chở Kinh tế (Mesures protectionnistes). Tổng cộng đã đếm được 66 Biện Pháp. Đó là lời la hỏang của Oâng ZOELLICK, Chủ tịch Ngân Hàng Thế Giới (World Bank), của Oâng STRAUSS, Tổng Giám đốc Qũy Tiền tệ Quốc tế (IMF/FMI), của Ong LAMY, Tổng Giám đốc Mậu Dịch Thế Giới (WTO/OMC).
Con Ma CHE CHỞ KINH TẾ (Spectre Protectionnisme/Spectre Protectionism) hiện ra nguyên hình, chứ không phải là bóng ma chập chờn. Đó là vấn đề mà G20 phải giải quyết thực sự. Nhưng vấn đề này không thể giải quyết được.
Những nước đến cuộc Họp thượng đỉnh sẽ cao giọng nêu ý chí triệt hạ Protectionism, nhưng thực tế mỗi nước đã tự động lấy những Biện Pháp Che Chở Kinh tế rồi. Vì vậy, về vấn đề này, những thành viên đến họp G20 chỉ nói xạo. Miệng nói lớn tiếng là Tự do Mậu Dịch, nhưng lại âm thầm làm Che Chở Kinh tế.
Khi ông LAMY, Tổng Giám đốc WTO báo cho Thế giới biết là Lượng Mậu dịch Thế giới giảm 12%, chưa từng có từ 20 năm nay, thì lời cảnh cáo này chắc chắn phải làm cho Trung quốc sợ hãi.
Là người Việt Nam, chúng ta dễ hiểu cái lo sợ nhất của Trung quốc. Đó là miếng ăn. Người Trung quốc gặp nhau, họ chào nhau là “Nị ăn cơm chưa ? “ chứ không nói là “Nị có khỏe không ?“. Họ lo lắng miếng ăn trước tiên. Đụng đến thiệt hại miếng ăn họ mới sợ, chứ còn mắng chửi họ, họ cũng chỉ cười hề hề cho qua chuyện.
Phân tích thái độ xuống nước của Trung quốc
Khi trả lời câu hỏi đầu tiên của Đài RFI về tại sao lúc này, qua những cuộc Họp báo cuối tuần vừa rồi, Trung cộng tỏ ra xuống nước về tỷ giá giữa đồng Nhân Dân Tệ và Đo-la, tôi trả lời liền rằng với thái độ công khai tỏ ra cứng rắn của Hoa kỳ, Trung cộng sợ nó biến thành những quyết định Che Chở Mậu dịch dứt khóat, hay một tình trạng Chiến Tranh Thương Mại bắt đầu từ Quan thuế, rồi những Biện pháp không giá biểu (Mesures non-tarifaires), đến những Biện pháp trả thù (Mesures de Représailles).
Thực vậy, trước những cuộc Họp báo cuối tuần vừa rồi, người ta vẫn nhớ những lời tuyên bố ngạo mạn, đầy khinh miệt các nước khác thóat từ miệng Thủ tướng Oân Gia Bảo khi những nước khác muốn áp lực để Trung quốc tăng tỷ giá đồng Yuan: “We will not yield to any pressure... forcing us to appreciate (Yuan)” (Chúng tôi sẽ không nhượng bộ đối với mọi áp lực nào... buộc chúng tôi phải tăng tỷ giá (Nhân Dân Tệ) (Financial Times 08.03.2010, p.2).
Nhưng thứ Sáu 05.03.2010, chính Thủ tướng Oân Gia Bảo sửa lại thái độ cứng nhắc, ngạo mạn trên đây. Ký giả Andrew BATSON viết: “On Friday, Premier Wen Jiabao reaffirmed that China will continue to keep the Yuan “basically stable””. (Ngày thứ Sáu, Thủ tướng Oân Gia Bảo tái khẳng định rằng Trung quốc sẽ tiếp tục giữ đồng Yuan “ổn định một cách căn bản”. Nhưng thế nào là “ổn định một cách căn bản”? Đây là câu nói trống, nhưng dầu sao cũng để cho thấy khả năng thay đổi khi mà những quyền lực liên hệ đến đồng Yuan quyết định việc thay đổi như thế nào.
Thái độ của Chu Tiểu Xuyên, Thống đốc Ngân Hàng Trung ương Trung quốc cũng đã thay đổi đối với đồng Đo-la. Chính ông đại diện Trung quốc, lớn tiếng kêu gọi Thế giới hãy truất ngôi Đo-la và thay thế vào đó bằng một Đơn vị Tiền tệ khác. Ngày 23.03.2009, Chu Tiểu Xuyên, Thống đốc Ngân Hàng Trung ương Trung quốc, đã cho đăng lên mạng www.pbc.gov.cn lời tuyên bố như sau (theo bản dịch của Nhật báo LE MONDE ngày 10.11.2009, p.3) :
”L’objectif adéquat est donc de créer une monnaie de réserve internationale qui soit déconnectée de nation individuelle et se montre capable de rester stable sur le long terme. Comparée à la gestion séparée des réserves par chaque pays, la gestion centralisée d’une partie des réserves globales par une institution internationale de référence sera bien plus efficace pour contrer la spéculation et stabiliser les marchés financiers.” (Mục đích phù hợp là tạo ra một đồng Tiền dự trữ quốc tế tách rời ra khỏi một quốc gia riêng lẻ và có khả năng đứng bền vững trong trường kỳ. So sánh với việc quản trị riêng lẻ những dự trữ của từng quốc gia, việc quản trị tập trung những dự trữ tổng quát bởi một Tổ chức Quốc tế làm quy chiếu sẽ hữu hiệu hơn nhiều để chống lại đầu cơ và tạo bền vững cho những Thị trường Tài chánh).
Nhưng thái độ của Chu Tiểu Xuyên đã thay đổi kể từ cuộc Phát biểu ngày thứ Bẩy 06.03.2010. Đồng Yuan vẫn bám chặt lấy đồng Đo-la va có thể trở lại trạng thái thay đổi tỷ giá bình thường theo chuyển biến của Đo-la. Bản tin của Reuters đáng đi từ Bắc Kinh ngày 08.03.2010, tóm tắt như sau (Bản dịch Pháp ngữ của Gwénaelle BARZIC):
“Lors de la session annuelle de l’Assemblée nationale populaire (Parlement), le gouverneur de la Banque populaire de Chine Zhou Xiaochuan a déclaré que Pékin serait un jour ou l’autre contraint d’abandonner cette politique “spéciale” du yuan, qui fait partie des diverses mesures prises par les autorités pour limiter l’impact de la crise. L’expérience a montré que ces politiques ont été positives, en contribuant à la fois au resdressement de notre économie et de l’économie mondiale. Les problèmes concernant le retrait de ces politiques apparaitront tôt ou tard. Si nous devons retirer ces politiques inhabituelles et revenir à des politiques économiques ordinaires, nous devons être extrêmement prudents dans le choix du calendrier. Cela inclut également la politique de taux de change du renminbi.” (Nhân dịp họp hàng năm của Quốc Hội Nhân dân, Thống dốc Ngân Hàng nhân dân Trung quốc Chu Tiểu Xuyên đã tuyên bố rằng Bắc Kinh, một ngày nào đó, buộc phải bỏ chính sách “đặc biệt” của đồng Yuan, chính sách làm thành phần của những biện pháp quyết định bởi Nhà Nước nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của khủng hỏang. Kinh nghiệm cho thấy rằng những chính sách này là tích cực, đóng góp vào việc khôi phục nền kinh tế của chúng ta và nền kinh tế của thế giới. Những vấn đề liên quan đến việc rút lại những chính sách này sớm muộn sẽ đến. Nếu chúng ta phải rút lại những chính sách bất thường này, chúng ta phải hết sức thận trọng trong việc lựa chọn lịch trình. Điều này cũng bao gồm cả chính sách tỷ giá của đồng nhân dân tệ.)
Qua những lời tuyên bố này, những quan sát viên tài chánh/thương mại quốc tế thấy Chu Tiểu Xuyên tìm cách chữa nhẹ đi những chủ trương gian giảo của Trung quốc, như:
* Oâng nói rằng đây là những chính sách “đặc biệt” được quyết định để chống khủng hỏang. Thực ra đây là những chính sách thường xuyên, nhất là chính sách giữ tỷ giá đồng Yuan thấp, nhằm cạnh tranh xuất cảng đã được áp dụng từ lâu, chứ không phải chỉ đặc biệt trong thời khủng hỏang.
* Oâng cũng cố tình nói rằng những chính sách này không những có lợi cho kinh tế Trung quốc mà cho cả kinh tế thế giới nữa. Thực ra đây là những chính sách không những hòan tòan có lợi cho Trung quốc, mà còn nhằm giết những kinh tế các nước khác nữa.
Những lời tuyên bố sẽ rút lại những chính sách “đặc biệt” và bất thường để trở lại những nguyên tắc kinh tế bình thường chỉ là muốn tung ra một hy vọng, nhưng người ta không biết việc rút lại những chính sách ấy ở thời điểm nào.
Đặc biệt chính sách tiền tệ, người ta không biết sẽ tăng tỷ giá đồng Yuan khi nào và tăng bao nhiêu.
Trước những áp lực cấp bách của Thế giới, Trung quốc chỉ tung ra lời hứa như một hy vọng trống trải bởi vì không cho biết tầm mức quan trọng thay đổi như thế nào và bao giờ mới thay đổi.
Ngòai ra, đây chỉ là những lời tuyên bố của Thống đốc Ngân Hàng, còn việc quyết định thay đổi chính sách phải tùy thuộc Chính phủ, tùy thuộc những Bộ liên hệ mà chính yếu là Bộ Thương Mại. Thực vậy ông Chen Deming, Bộ trưởng Thương mại đã cho biết rằng để có thể lấy lại mức xuất cảng như trước cuộc Khủng hỏang, cần tối thiểu 3 năm nữa. Như vậy việc bỏ tỷ giá đồng Yuan thấp thiết cần để nâng đỡ xuất cảng, chưa có thể xẩy ra trong tương lai gần được.
Thế giới, nhất là Hoa kỳ và Liên Aâu, không thể chỉ vì một hy vọng thay đổi trống trải, không định thời điểm, không cho thấy tầm vóc, mà cứ ngồi đợi Trung quốc, hứng chịu những hậu quả thiệt thòi về thương mai hay sao.
Người ta cũng có thể hiểu rằng những tuyên bố của Chu Tiểu Xuyên chỉ vì sự đe dọa Che Chở Kinh tế/Thương mại mà phải nói ra để làm giảm sự căng thẳng mậu dịch quốc tế, nhất là trước thái độ công khai cứng rắn của Hoa kỳ và Liên Aâu.
Trung cộng là nạn nhân của Chiến tranh Thương mại
Obama có thể nói “Buy America” mà không ngại sợ. Nhưng Hồ Cẩm Đào không dám nói ra câu “Buy China” vì ông luôn luôn sợ hãi Con Ma Che Chở Kinh tế/ Thương mại. Nếu những lời tuyên bố thay đổi trên đây của Trung quốc chỉ là một mưu kế làm giảm căng thẳng để rồi Trung quốc vẫn tiếp tục những chính sách thương mại thủ lợi cho mình, đồng thời làm hại cho những nước khác, thì liệu Liên Aâu, Hoa kỳ và những nước thuộc vùng Kinh tế Thái Bình Dương có ngồi yên hay phải tuyên bố những biện pháp Che Chơ Kinh tế/Thương mại. Dù ý chí của Trung quốc có thành thực thay đổi đi nữa, thì một số nhà Tài chánh nhận thấy rằng Trung quốc rất khó lòng đưa ra một lịch trình tăng tỷ giá đồng Yuan của mình vì hai lý do chính yếu sau đây:
* Kinh tế Trung quốc dồn tòan lực vào xuất cảng. Việc tăng tỷ giá đồng Yuan ảnh hưởng trực tiếp đến tụt dốc xuất cảng, nhất là ở thời kỳ mà Hoa kỷ cũng như Liên Aâu giảm nhập cảng.
* Lý do thứ hai thuộc phạm vi tài chánh. Một lịch trình tăng tỷ giá đồng Yuan sẽ làm cho vốn nước ngòai ào vào Trung quốc để thu lợi do việc tăng tỷ giá đồng Yuan. Sự chênh lệch tỷ giá giữa hai thời điểm đủ cho vốn lưu động đầu tư nước ngòai ào vào để chia lợi do chênh lệch tỷ giá đồng tiền. Việc vốn nước ngòai ào vào này còn tạo ra tình trạng lạm phát mà Trung quốc rất sợ hãi.
Như vậy việc tăng tỷ giá đồng Yuan có tính cách khó khăn khách quan đứng về mặt tài chánh. Nếu vẫn khư khư giữ tỷ giá thấp, thì cái nguy hiểm là tạo một tình trạng căng thẳng quốc tế dẫn đến Che Chở Kinh tế/Thương mại. Còn nếu quyết định thực sự tăng tỷ giá, tạo hướng tăng đồng Yuan, thì vốn đầu cơ nước ngòai dồn vào để chia phần chênh lệch tỷ giá.
Dầu sao Con Ma Che Chở Kinh tế/Thương mại đã hiện ra và Oâng LAMY, Tổng Giám đốc WTO đã công bố việc tụt dốc 12% về lương mậu dịch thế giới như chúng tôi đã trình bầy trên đây. Tình trạng căng thẳng hiện nay giữa Trung quốc và Liên Aâu, Hoa kỳ và những nước thuộc Khối Thái Bình Dương có thể đưa đến những Biện pháp khắt khe không giá biểu (Mesures non-tarifaires) và những Biện pháp trả đũa thương mại (Mesures de Représailles commerciales bilatérales). Đây là tình trạng Chiến tranh Thương mại. Khi mà biên giới quan thuế đóng lại, thì nạn nhân của cuộc Chiến tranh này là Trung quốc bởi lẽ Dân chúng Trung quốc thiếu Khả năng Tiêu thụ, không đủ khả năng mua tất cả những hàng hóa do chính Trung quốc sản xuất ra. Nên lưu ý rằng Khả năng tiêu thụ của 1’300 triệu dân Trung quốc chỉ tương đương với 16% số Tiêu thụ của 300 triệu dân Mỹ.
Không có tiêu thụ, thì sản xuất chết !
Giáo sư Tiến sĩ NGUYỄN PHÚC LIÊN, Kinh tế Geneva, 11.03.2010
Bài MỞ ĐẦU:
CHỦ ĐỀ: DÂN CHỦ HÓA KINH TẾ
Giáo sư Tiến sĩ NGUYỄN PHÚC LIÊN, Kinh tế Geneva, 11.02.2010
Chúng tôi đã viết một lọat bài về CHỦ ĐỀ: PHẢI DỨT BỎ CHỨ KHÔNG THỂ CẢI CÁCH CƠ CHẾ HIỆN HÀNH khi phần tích cái cội rễ của suy thóai Kinh tế Việt Nam là THAM NHŨNG, LÃNG PHÍ lan tràn, tạo cướp bóc bất công về đời sống vật chất cho Dân. Tham Nhũng, Lãng Phí phát sinh và lan tràn chỉ vì đảng CSVN duy trì một CƠ CHẾ cho phép độc tài Chính trị—Luật pháp nắm độc quyền Kinh tế để tạo nên Kinh tế Mafia đảng và gia đình.
Sau lọat bài này, chúng tôi cho xuất bản cuốn sách vào đầu năm 2009 với nhan đề là “DỨT BỎ CƠ CHẾ CSVN ĐỂ PHÁT TRIỂN”. Đòi hỏi dứt bỏ CƠ CHẾ hiện hành không phải là một đòi hỏi Chính trị, mà là một đòi hỏi Kinh tế để phát triển Đất nước. Đại đa số người Dân chỉ muốn phát triển Kinh tế để đới sống họ không phải nghèo khổ, đói ăn.
Đầu năm 2009, Một Báo Cáo của World Bank đã đưa ra nhận định về Kinh tế Việt Nam:
“Ngân hàng Thế giới đặt câu hỏi liệu Việt Nam sẽ đi theo số phận của Liên Xô cũ hoặc thành công như Mauritius, một quốc gia nhỏ bé đã cải tổ thắng lợi.
Nhà Nước VN luôn luôn tuyên truyền rằng tăng trưởng GDP hàng năm luôn ở mức cao, thậm chí trong thời điểm kinh tế khó khăn, luôn làm nức lòng người dân. Thế nhưng, tính toán mới đây của Ngân hàng Thế giới cho thấy Việt Nam sẽ phải mất hàng chục năm, thậm chí là cả trăm năm mới có thể đuổi kịp các nước láng giềng.
Báo cáo phát triển Việt Nam 2009 của Ngân hàng Thế giới (WB) công bố đầu tháng này đưa ra những thống kê gây sốc cho những ai đang kỳ vọng lớn vào “con hổ Việt Nam”. Theo đó, Việt Nam có thể mất tới hàng chục năm mới đuổi kịp Indonesia và thậm chí trăm năm nữa mới bằng được Singapore về thu nhập trên đầu người.
WB còn đưa ra một cách tính toán nữa là tính bằng đồng đôla. Theo đó, tốc độ tăng trưởng thu nhập trên đầu người tính bằng đôla của các nước Việt Nam, Indonesia, Thái Lan và Singapore tương ứng là 12,5%, 6,4%, 4,9% và 6,0%. Nếu sử dụng các con số này thì thời gian để Việt Nam theo kịp các nước trên sẽ là 15 năm với Indonesia, 22 năm bằng Thái Lan và 63 năm thì ngang với Singapore.”
Trong Bài chót Kết luận cho lọat bài Chủ đề trên đây, cũng là nội dung của cuốn sách “DỨT BỎ CƠ CHẾ CSVN ĐỂ PHÁT TRIỂN”, chúng tôi đã nêu lên việc DÂN CHỦ HÓA KINH TẾ làm nền tẳng cho DÂN CHỦ HÓA CHÍNH TRI-LUẬT PHÁP. Nếu có Dân chủ hóa Kinh tế thực sự, thì việc Dân chủ hóa Chính trị-Luật pháp chỉ là một Hệ luận. Chúng tôi đã nhiều lần viết rằng đảng CSVN luôn luôn nói với Dân là họ chấp nhận nền Kinh tế Tự do Thị trường, rồi thêm cái đuôi “định hướng XHCN” để trên thực tế họ vẫn giữ chủ trương Kinh tế Tập quyền Chỉ huy. Không thể nào có nền Kinh tế Tự do Thị trường thực sự trong một Môi trường Chính trị-Luật pháp độc tài. Nền Kinh tế Tập quyền Chỉ huy đã đã thất bại.
Chúng tôi đã đưa ra tỉ dụ của hai Quốc gia có nền Dân Chủ vững chắc nhất, đó là hai nước Hoa-kỳ và Thụy sĩ. Hai nước này bắt đầu xây dựng Thể chế Chính trị của họ bằng tôn trọng triệt để việc Tự do kiếm sống của mỗi Cá nhân. Khi những Cá nhân sống trong tương giao Xã hội, thì tinh thần tôn trọng cuộc sống vật chất (Kinh tế) cá nhân vẫn được triệt để chủ trương. Việc xây dựng hệ thống quản trị Xã hội (Chính trị) và Luật pháp cho mọi người vẫn phải lấy cá nhân làm trọng tâm.
Gương xây dựng nền DÂN CHỦ tại Hoa kỳ và Thụy sĩ bắt đầu bằng giải quyết CÁ NHÂN CHỦ những phương tiện kiếm sống cụ thể mỗi ngày cho chúng ta thấy rằng phải bắt đầu việc Dân chủ hóa Kinh tế thực sự (Démocratisation Economique). Từ đó Tiến trình Dân chủ hóa Chính trị (Démocratisation Polico-Juridique) đến như một Hệ luận.
Lọat Bài Chủ đề PHẢI DỨT BỎ CHỨ KHÔNG THỂ CẢI CÁCH CƠ CHẾ HIỆN HÀNH đòi hỏi phải chấm dứt CƠ CHẾ cho Độc tài Chính trị nắm Độc quyền Kinh tế để Đất Nước mới có cơ hội phát triển. Lọat Bài Chủ để mà chúng tôi bắt đầu viết từ hôm nay 11.02.2010 “CHỦ ĐỀ: DÂN CHỦ HÓA KINH TẾ” nhằm mục đích khai triển những điểm cần thiết để việc phát triển có sự bền vững và lâu dài. Tiến trình Dân chủ hóa Kinh tế bắt đầu bằng giải quyết những vấn đề cụ thể và chính yếu sau đây:
=> Tôn trọng quyền TƯ HỮU các phương tiện làm ăn, mà cụ thể là quyền Tư hữu Đất đai. Nhà Nước không được quyền dưới danh nghĩa quản lý để tước đọat đất đai, nhà cửa của dân chúng.
=> Tôn trọng quyền TỰ DO làm ăn của Dân chúng. Nếu đã tôn trọng TƯ HỮU thì phải tôn trọng TỰ DO xử dụng TƯ HỮU. Nếu không thì TƯ HỮU trở thành vô nghĩa.
=> Tôn trọng TƯ HỮU, tôn trọng TỰ DO xử dụng TƯ HỮU để kiếm sống của mỗi cá nhân, thì việc tạo Môi trường Chính trị—Luật pháp Xã hội cho phù hợp (Environnement Politico-Juridique Social adéquat) phải có tiếng nói quyết định của những cá nhân thành phần Xã hội.
Tiến trình DÂN CHỦ HÓA KINH TẾ đưa đến DÂN CHỦ HÓA CHÍNH TRỊ—LUẬT PHÁP vậy.
Giáo sư Tiến sĩ NGUYỄN PHÚC LIÊN, Kinh tế Geneva, 11.02.2010
